ترکيب بندي

راههاي زيادي براي گرفتن عکس‌هايي شبيه به عکسي که عکاسان حرفه‌اي مي گيرند وجود دارد. در هر صورت يک موضوع روي تمام عکسها تاثير گذار است و آن ترکيب بندي يا بقول هنري‌ها کامپوزيسيون! است. البته در اين مورد دوستاني که حرفه و کارشان عکاسي است بهتر مي تواندد بنويسند، ولي چون هيچ کس چيزي ننوشت، مجبوريد ترجمه غير حرفه اي من را بخوانيد! بهر حال، براي موفقيت و معني دار بودن يک عکس، بايد بدرستي ترکيب بندي شود. ممکن است سوژه در محل نامناسبي از کادر واقع شود و مورد توجه بيننده عکس قرار نگيرد و يا مفهوم مورد نظر عکاس اشتباه برداشت شود.
بدون اينکه بخواهيم وارد نکات ريز ترکيب بندي شويم، يک سري قوانين اوليه را که بايد مورد توجه عکاس باشد مورد بررسي قرار ميدهيم. هر چند همانطور که مي‌دانيد: "قانون براي شکسته شدن وضع شده است!!" ولي قبل از اينکه شکسته شوند بايد از آنها اطلاع داشته باشيم!
در قرون گذشته، معماران کهن و نقاشان دوره رنسانس و بعدها در اواسط قرن 19 عکاسان تا به امروز، از يک شبکه ساده به عنوان قانون طلايي ترکيب بندي تصاويرشان استفاده نموده‌اند.
اين قانون طلايي نسبت ايده‌آلي بين عرض و ارتفاع ايجاد مي نمايد. اين خواص از ميدان ديد انسان بدست آمده و معمولا با تغييراتي جزيئي در مورد ساير زمينه‌ها نيز مورد استفاده قرار مي‌گيرد. مثالهاي از آن را مي‌توان در مورد معماري، در شکل درها و پنجره‌ها، و در بيشتر موارد عادي نظير قاب عکسها و ... ذکر نمود.
کم و بيش نسبت کادر مورد نظر 3/2 در 3/1 است که اين نسبت را مي توان در اندازه بيشتر کادر فيلمها و در نسبت اندازه عکسهاي ديجيتال و قاب عکسها و ... مشاهد نمود.
د راين کادر قانون ديگري استفاده مي‌شود: قانون يک سوم‌ها. از اين قانون براي تعيين نقاط دقيقي که بايد بخشهاي مهم تصوير در آنجا قرار گيرد استفاده مي‌شود. قاعده بعدي در مورد تعيين موقعيت افق و نسبت آسمان به زمين در عکس مي‌باشد.

image001.jpg
image002.jpg

وقتي براي اولين بار به يک عکس نگاه مي‌کنيم، معمولا نگاه بيننده به ندرت به ناحيه وسط تصوير متوجه مي‌شود، بلکه در يک مسير Z مانند (از سمت چپ بالا به راست سپس به سمت چپ پايين و دوباره راست) تصوير را نگاه مي کند. اين مسير تقريبا بطور ناخودآگاه دنبال مي‌شود، اما بخوبي شناخته شده است. ( بعضي آن را به عادت خواندن متن از چپ به راست نسبت مي دهند که در اين صورت ممکن است کساني مثل ما که از راست به چپ مي‌خوانيم يا چينيها که از بالا به پائين مي‌خوانند عادت متفاوتي داشته باشيم!)
از ديد عکاسان، هدف کشاندن نگاه بيننده به سمت سوژه مورد نظر در عکس با توجه به دانستن عادت تماشاي عکس در مردم است.

image003.jpg

همينطور ترکيب‌بنديهاي قطري را مي‌توان بر اساس قانون طلائي و قانون يک سومها بنا کرد و عکس بدست آمده را تراز نمود.

image004.jpg

image005.jpg

تمام اين قوانين را مي‌توان بطور آگاهانه دور زد، همانطور که بسياري از هنرمندان معروف اين کار را نموده اند، ولي اين قوانين در ابتداي کار نقطه شروعي براي رسيدن به ترکيبي قابل قبول است.
د رمورد پرتره بايد توجه ويژه اي نمود که سوژه به نقطه‌اي در نزديکي لبه کادر خيره نشده باشد.

در اين نقاشي مشهور به جهت خيره شدن مدل و فضاي خالي ايجاد شده در نقاشي توجه نماييد. ضمنا ترکيب بندي قطري در اين نقاشي قابل توجه مي‌باشد.

image006.jpg
نقاشي از جوهانس ورمر – 1632-1675

با اين وجود اين روش ترکيب بندي محدوديتهايي هم دارد. هنگام استفاده از يک لنز زاويه باز (وايد) بايد دقت ويژه‌اي در کادر بندي و ترکيب بندي بکار رود ، زيرا اين نوع لنز در خطوط مستقيم واقع در نزديکي لبه‌هاي کادر تصوير انحنا ايجاد ميکند. بخاطر همين در هنگام استفاده از اين نوع لنز بايد خط افق را بالاتر و در نزديکي مرکز کادر قرار داد تا از منحني شدن خط افق جلوگيري نمود.

image007.jpg
image008.jpg

در مورد خطوط افقي نيز هنگام عکاسي‌هاي معماري و مشابه آن باید توجه کافي مبذول داشت که خطوط مستقيم افقي در نزديکي لبه کادر نباشند. ايجاد انحنا باعث ايجاد نماي غير طبيعي در ساختمان و بر هم خوردن ترکيب بندي تصوير مي شود. لنزهاي زوم دوربين هاي ديجيتال بيشتر استعداد ايجاد اين تغيير شکل‌ها را دارند، زيرا از عدسيهايي استفاده مي کنند که رفع اين خطا در آنها بسيار مشکل مي‌باشد. اين لنزها معمولا دچار انحناي گوشه ها بدرون Barrelling در لنزهاي وايد و انحناي گوشه ها به بيرون pincushionning در لنزهاي تله فتو مي‌باشند.
بنابر اين در حالي که سرعت عمل لازمه عکاسي است، نگاهي دقيق به عکسهاي موفق گذشته که در خاطر مانده اند آشکار خواهد کرد که معمولا عکسهايي با ترکيب بندي مناسب بوده اند.
بنابر اين ارزش دارد که قبل از فشردن دکمه شاتر کمي وقت صرف تفکر به سوژه مورد نظر نماييد. قدمي در اطراف سوژه بزنيد تا بهترين زاويه را پيدا نموده و تعيين نماييد که چه اجزائي در چه مکاني از کادر بايد باشند. تصوير نهايي را در ذهن تصور نماييد. با اين کار شانس بهتري براي ارضاي آن حس ويژه اي که شما را براي گرفتن يک عکس ققلقلک مي دهد خواهيد يافت.

/ 21 نظر / 18 بازدید
نمایش نظرات قبلی
آرش

اما يه مورد ديگه برا کسايي که ميخوان توی اين قيمت ها دوربين بخرن... داشتن يهSLR هميشه مفيد نيست... قيمت لنز ها زياده و بسياری اوقات مصيبت! چون شما ميخوايين از صحنه ای که در نزديکی شما اتفاق ميفته عکس بگيرين و لنز تله روی دوربينتونه! و ممکنه اون صحنه تکرار نشه.... عکاسای خبری که مجبورن از دوبينها و لنزهای حرفه ای استفاده کنن اغلب ۲ تا دوربين دارن!!! يکی مثلا ۲۴-۸۰ روشه يکی هم ۷۰ -۳۰۰ ...اگر ميخوايين از عکاسيتون لذت ببرين و خيلی هيکل دوربين براتون مهم نيستFuji S7000با لنز35-210 که سوپر ماکرو هم داره!!!‌از فاصله ۱ سانتی عکس ميگيره! يا سونی ۸۲۸ اگر تشريف فرما بشن!‌ که لنز زايس ۲۸-۲۰۰ داره... توSLRها هم خيلی محکم ميگمS2PRO از بقيه بهتره و اگه حوصله داشته باشين خيلی ارزون ميشه گير آورد! فعلا به ۱،۴ ميليون هم بدنه رو قيمت دارم! غير نقدی!!!‌ خيلی حرف زدم!

آرش

ولی اينجور که من ميدونم همه کمپانی ها دارن سری جديد لنز ميدن با بدنه پلاستيکی و بدون حلقه ديافراگم برایSLR های ديجيتال و پايين بودن قيمت دليلی برای بد بودن کيفيت اونا نيست... فقط از لنز به عنوان وسيله دفاع شخصی نميشه استفاده کرد(برای عکاسا همچين صحنه ای زياد پيش مياد!!) بايد فکر ديگه ای کرد! مثلا در مورد لنز های نيکون بيشتر ميدونم سریg لنز های نيکون خيلی خوبه! اگر AF 70-300mm f/4-5.6D ED باشه ۸۰۰ هزارتومان AF 70-300mm f/4-5.6D ED Gميشه ۲۰۰ هزارتومان!!! (البته اين مدلG متاسفانه هنوزED نيست....)

Niaz

مرسی آرش جان ... در مورد F828 من خيلی وقته که عاشقش شدم و بی صبرانه منتظر قدوم مبارکش هستم . تاریخ تشريف فرماییشون به احتمال زیاد December 15 خواهد بود حالا به نظر شما این ۸۲۸ خان در بازار ايران به چه قيمتی خريد و فروش خواهد شد؟

آرش

حدود 1 ملیون ناقابل... البته روزای اول شاید یکم بیشتر ولی همین حدود میتونی کنار بگذاری + هزینه وسایل جانبیش اگر لازم داشتی...

Niaz

يک مليون :) اميدوارم بيشتر از يک مليون نباشه . در مورد F828 تا حالا هرچی Sample ديدم که ۳۰~۲۰ تا بیشتر نبوده همه کاملا نا اميد کننده بودن ولی همه منتظر محصول نهايی هستن .

hesam

سلام.وبلاگ شما ،از اون وبلاگ هايی است که از کشف شون شاد شدم. پويا و پاينده باشيد.

mj

اين پستت خيلی عالی و سنگین بود . اونقدر که مجبور شدم ۲-۳ بار بخونمش و آخرشم پرينتش کنم .البته با اجازه

روشن

تصاوير اختصاصي فکر روشن از مراسم اولين سالگرد درگذشت صفرخان...

kiyoomars

آقا خيلی وبلاگ با حالی داری ادامه بده و موفق باشی.فقط سعی کن جوری بنويسی که ما مبتدی ها هم چيزی دستگيرمون بشه

رضا

آقا مهدی رضائيانfirmware updat در واقع نرم افزار به روز شده داخلی دوربين ديجيتال است که توسط کارخانه سازنده ارائه می شود و برای به روز کردن نرم افزار داخلی دوربين که روی يک ميکروچیپ درون دوربين ضبط شده و کليه کارهای دروبين را همانند يک برنامه کامپيوتری کنترل می کند بکار می رود. برای استفاده از آن پس از گرفتن firmware مربوط به دوربين آنرا اول بايد به حافظه دوربين منتقل نمود و سپس با روشن و خاموش کردن دوربين و از طريق منوی آن انرا به دوربين منتقل کرد که دستور کامل اين کار همراهfirmware مربوطه داده شده است.